Metrix
18.11.2026

Հիփոթեքով ծանրաբեռնված բնակարանի գնումը Հայաստանում․ ինչու կարող է առաջանալ երկու գրավ և ինչպես դրանք հանել

Հայաստանի երկրորդային շուկայում հիփոթեքով ծանրաբեռնված բնակարան գնելիս անշարժ գույքի նկատմամբ կարող են միաժամանակ գրանցված լինել երկու գրավ՝ հօգուտ բանկի և նախկին սեփականատիրոջ։ Պարզաբանում ենք, թե ինչու է նման իրավիճակ առաջանում, ինչպես են իրականացվում հաշվարկները էսկրոու հաշվի միջոցով և ինչ է անհրաժեշտ ստուգել գործարքի ավարտից հետո։

Հիփոթեքով ծանրաբեռնված բնակարանի գնումը Հայաստանում․ ինչու կարող է առաջանալ երկու գրավ և ինչպես դրանք հանել

Ինչպես գնել հիփոթեքով ծանրաբեռնված բնակարան

Վաճառողի գործող հիփոթեքային վարկի առկայությունը պարտադիր չէ, որ խոչընդոտի բնակարանի վաճառքին։ Նման գործարքի իրականացման տարբերակներից մեկը էսկրոու հաշվի միջոցով հաշվարկն է, որտեղ գնորդի գումարը պահվում է մինչև որոշակի պայմանների կատարումը։ Գործարքի իրականացման կարգը կարող է տարբերվել՝ կախված բանկից և պայմանագրի պայմաններից, սակայն ընդհանուր ընթացակարգը հետևյալն է. 1. Գնորդը հատուկ հաշվին տեղադրում է բնակարանի ամբողջ արժեքը կամ գործարքի պայմաններով նախատեսված գումարը։ 2. Կողմերը կնքում են առուվաճառքի պայմանագիր, և սեփականության իրավունքը գրանցվում է գնորդի անունով։ 3. Հաշվից գումարի փոխանցման համար սահմանված պայմանները կատարելուց հետո միջոցներն ուղղվում են վաճառողի հիփոթեքային վարկի մարմանը, իսկ մնացած գումարը փոխանցվում է նախկին սեփականատիրոջը։ 4. Հաշվարկների ավարտից հետո իրականացվում է անշարժ գույքի նկատմամբ գրանցված ծանրաբեռնումների վերացումը։ Նման գործարքի դեպքում նոտարի մոտ կարող է կնքվել հետաձգված վճարմամբ առուվաճառքի պայմանագիր, որը գործնականում հաճախ անվանում են տարաժամկետ վճարմամբ առուվաճառքի պայմանագիր։ Չնայած անվանմանը՝ պարտադիր չէ, որ խոսքը մի քանի ամսով կամ տարով վճարումը տարաժամկետելու մասին լինի։ Սեփականության իրավունքը գնորդին է փոխանցվում մինչև վաճառողի հետ վերջնական հաշվարկը, իսկ գումարի փոխանցման կարգն ու ժամկետները սահմանվում են պայմանագրով։

Ինչու կարող է բնակարանի նկատմամբ առաջանալ երկու գրավ

Հիփոթեքով ծանրաբեռնված բնակարան հետաձգված վճարմամբ գնելիս նույն գույքի նկատմամբ կարող են միաժամանակ գոյություն ունենալ երկու գրավ։ Առաջին գրավը՝ հօգուտ բանկի։ Այն ապահովում է վաճառողի գործող հիփոթեքային վարկի պարտավորությունը և պահպանվում է մինչև սահմանված կարգով դրա դադարեցման ձևակերպումը։ Երկրորդ գրավը՝ հօգուտ վաճառողի։ Այն ապահովում է բնակարանի արժեքը վճարելու գնորդի պարտավորությունը, քանի որ սեփականության իրավունքի գրանցման պահին վաճառողը դեռ չի ստացել պայմանագրով նախատեսված ամբողջ գումարը։ Այսպիսով, բնակարանն արդեն կարող է պատկանել նոր սեփականատիրոջը, սակայն մնալ գրավով ծանրաբեռնված մինչև հաշվարկների ավարտը և համապատասխան գրավների դադարեցման պետական գրանցումը։

Օրինակ

Ենթադրենք՝ գնորդը Երևանի երկրորդային շուկայում ձեռք է բերում 40 մլն դրամ արժողությամբ բնակարան։ Միաժամանակ վաճառողն ունի 10 մլն դրամի չմարված հիփոթեքային վարկ։ Դիտարկվող սխեմայով գնորդը էսկրոու հաշվին տեղադրում է անշարժ գույքի ամբողջ արժեքը՝ 40 մլն դրամ։ Սեփականության իրավունքի գրանցումից և հաշվից գումարի փոխանցման պայմանների կատարումից հետո միջոցները բաշխվում են հետևյալ կերպ. - 10 մլն դրամն ուղղվում է վաճառողի հիփոթեքային վարկի մարմանը։ - 30 մլն դրամը փոխանցվում է վաճառողին՝ որպես բնակարանի արժեքի մնացած մաս։ Վարկի ամբողջական մարումից հետո բանկը ձևակերպում է իր օգտին գրանցված գրավի դադարեցման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը։ Համապատասխան փոփոխությունները պետք է պետական գրանցում ստանան Կադաստրում։ Սակայն հետաձգված վճարման պատճառով վաճառողի օգտին առաջացած գրավը պետք է դադարեցվի առանձին։

Ինչպես հանել նախկին սեփականատիրոջ օգտին գրանցված գրավը

Բնակարանի ամբողջ արժեքը ստանալուց հետո վաճառողը սովորաբար դիմում է գործարքը վավերացրած նոտարին և համապատասխան հայտարարությամբ հաստատում գումարի ստացումը։ Անհրաժեշտ փաստաթղթերի հիման վրա ձևակերպվում է վաճառողի օգտին գրանցված գրավի դադարեցումը և իրականացվում դրա պետական գրանցումը։ Սակայն ի՞նչ կլինի, եթե նախկին սեփականատերը ստացել է գումարը, բայց չի ներկայացել նոտարին։ Օրինակ՝ մեկնել է Հայաստանից, մոռացել է հայտարարություն ներկայացնելու անհրաժեշտության մասին կամ պարզապես դադարել է կապի դուրս գալ։ Նկարագրված գործարքի սխեմայով նախատեսվում է հաշվարկը հաստատելու այլընտրանքային մեխանիզմ։ Եթե գումարը ստանալուց հետո երկու շաբաթվա ընթացքում վաճառողը հայտարարություն չի ներկայացրել, նոտարը կարող է բանկից պահանջել հաստատում, որ պայմանագրով նախատեսված գումարը փոխանցվել է վաճառողի հաշվին։ Անհրաժեշտ իրավական հիմքերի առկայության դեպքում բանկի հաստատումը կարող է օգտագործվել գրավի դադարեցումը ձևակերպելու համար՝ առանց վաճառողի կրկնակի անձնական ներկայության։ Նման ընթացակարգի կիրառման հնարավորությունը պետք է նախապես համաձայնեցնել տվյալ գործարքին մասնակցող նոտարի և բանկի հետ։

Ինչպես ստուգել, որ բոլոր ծանրաբեռնումները հանվել են

Գնորդի սեփականության իրավունքի գրանցումը և վաճառողին գումարի փոխանցումը դեռ չեն նշանակում, որ բոլոր ծանրաբեռնումներն ինքնաբերաբար վերացել են կադաստրային գրանցումներից։ Ուստի գործարքի ավարտից հետո անհրաժեշտ է համոզվել, որ՝ - սեփականության իրավունքը գրանցված է գնորդի անունով, - վաճառողի հիփոթեքային վարկն ամբողջությամբ մարված է, - բանկի օգտին գրանցված գրավը դադարեցվել է և հանվել պետական գրանցումից, - նախկին սեփականատիրոջ օգտին գրանցված գրավը նույնպես հանվել է։ Գրանցված իրավունքներն ու ծանրաբեռնումները կարելի է ստուգել ՀՀ Կադաստրի կոմիտեի միասնական տեղեկանքի միջոցով։ Այս փաստաթուղթը պարունակում է տեղեկություններ անշարժ գույքի նկատմամբ գրանցված իրավունքների և սահմանափակումների մասին։ Այն կարելի է պատվիրել նաև e-cadastre.am էլեկտրոնային համակարգի միջոցով։

Ինչ պետք է հաշվի առնի գնորդը

Գործող հիփոթեքով ծանրաբեռնված բնակարանի գնումը պահանջում է բանկի, նոտարի և գործարքի կողմերի համաձայնեցված աշխատանք։ Հատկապես կարևոր է նախապես սահմանել վարկի մարման կարգը, գումարի փոխանցման պայմանները և յուրաքանչյուր գրավի դադարեցման ընթացակարգը։

Գլխավորը միայն սեփականության իրավունքի գրանցմամբ չսահմանափակվելն է, այլ համոզվելը, որ բոլոր հաշվարկներն ավարտված են, և հանման ենթակա բոլոր գրավները վերացվել են կադաստրային գրանցումներից։

Եթե նախատեսում եք բնակարան ձեռք բերել Հայաստանի երկրորդային շուկայում, Metrix-ի մասնագետները կօգնեն հասկանալ գործարքի ձևակերպման ընթացակարգը, ստուգել փաստաթղթերը և կազմակերպել գնման գործընթացի ուղեկցումը։

Նյութը պատրաստվել է «Метры в драмах» խմբագրության կողմից՝ Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայի մասին մեդիա։

Անվճար խորհրդատվություն

Կքննարկենք ձեր իրավիճակը, կպատասխանենք ձեր հարցերին և կտրամադրենք անհրաժեշտ մասնագետների կոնտակտները։

Debug: fill fields
Report abuse

Ավելի քան 5 000 հետևորդ մեր Telegram-ում

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայի նորություններ, բնակելի համալիրների ակնարկներ և Metrix-ի բրոքերների օգտակար նյութեր։