Անշարժ գույքի ձեռքբերումը Հայաստանում. գնորդի գործնական ուղեցույց 2026 թվականի համար
2026 թվականի հունվարի 6
Ստեղծված է աջակցությամբ՝ ponaehali.am
01Ներածություն. ում համար է այս ուղեցույցը
Այս ուղեցույցը նախատեսված է նրանց համար, ովքեր մտածում են Հայաստանում բնակարան, տուն կամ թաունհաուս գնելու մասին՝ ապրելու, վարձակալության հանձնելու կամ կապիտալը պահպանելու նպատակով, և ցանկանում են անցնել այս ճանապարհը «առանց անակնկալների»՝ հասկանալով գները, ռիսկերը, գործարքի ընթացակարգը և հարակից ծախսերը։
Ուղեցույցը կազմել է գործող բրոքեր՝ կառուցապատողի փորձով, և այն օգնում է կատարել առաջին քայլերը անշարժ գույք գնելիս։ Ամբողջությամբ անցնելով այն՝ դուք կկարողանաք ինքնուրույն բնակարան գնել Երևանում, իսկ եթե հարցեր ունենաք և ցանկանաք խորհրդակցել, դա կարող եք անել մեր ալիքում՝ https://t.me/sqm_am
Մենք այն պատրաստել ենք, որպեսզի մարդիկ կարողանան զրոյից ծանոթանալ Երևանի անշարժ գույքի առանձնահատուկ շուկային և, անհրաժեշտության դեպքում, ամբողջ ճանապարհն անցնել ինքնուրույն։
02Շուկան 2025 թվականի վերջին
Տարվա սկիզբը նշանավորվեց նորակառույցների շուկայում գնորդների ակտիվության կտրուկ անկմամբ, քանի որ Երևանում վերջնականապես չեղարկվեց եկամտահարկի վերադարձը։ Թե ինչ ծրագիր է սա և ինչու այդքան ազդեց շուկայի վրա, կպատմենք ստորև։
Երկրորդային շուկան, ընդհակառակը, թանկացավ. դրական աշխարհաքաղաքական սպասումների շնորհիվ շուկա են գալիս նոր գումարներ և նոր գնորդներ։
Երևանի հարևանությամբ ակտիվորեն աճում են գները Կոտայքի մարզում. այն հարևաններից ամենաարագ զարգացողն է, և այնտեղ ծրագիրը (թեկուզ կրճատված) գործելու է ևս մեկ տարի։
03Ինչու եք գնում անշարժ գույք
Ապրելու, վարձակալության հանձնելու, ներդրելու կամ «ապագայի համար»
Այն, ինչից միշտ պետք է սկսել, նպատակի սահմանումն է։ Այս ուղեցույցը ստեղծված է նրանց համար, ովքեր բնակարան են գնում ապրելու համար, սակայն այնուամենայնիվ կարևոր է առավել հստակ պատկերացնել օբյեկտի հետ կապված ձեր պլանները, որպեսզի հաշվի առնեք դրանք ընտրելիս՝ երեխայի ապագա ծնունդ, այլ երկիր հնարավոր մեկնում (կամ վերադարձ), երկիր անկանոն այցեր և ձեր բացակայության ժամանակ բնակարանը կարճաժամկետ վարձակալության հանձնելու պահանջ։
Գործոնները կարող են շատ լինել, դա անհատական է, բայց բնակարան գնելը, և հատկապես հիփոթեք վերցնելը կամ կառուցվող օբյեկտ գնելը, իմաստ ունի միայն այն դեպքում, եթե դուք հստակ հասկանում եք դրա անհրաժեշտությունը, այլ ոչ թե պարզապես հոգնել եք վարձավճար վճարելուց։
Սահմանել «կարմիր դրոշները»
Արժե անմիջապես որոշել, թե ինչը չի բավարարի ձեզ բնակարանում։ Բնակարան գնելը, չնայած հաշվի առնվելիք բազմաթիվ գործոններին, չափազանց սուբյեկտիվ պատմություն է։ Ո՛չ բրոքերը, ո՛չ վաճառողը, ո՛չ փաստաբանը չեն ապրելու ձեր բնակարանում, ուստի կարևոր է հասկանալ, թե ինչն է ձեզ համար առանցքային։
Այդ կետերը կձևավորվեն դիտումների ընթացքում, բայց սկսել կարելի է նաև տեսականորեն. որ գործոնները կարող են խոչընդոտ դառնալ ձեզ համար և ինչի հետ եք պատրաստ հաշտվել։ Կարևոր է. խոսքը ակնհայտ ռիսկերի մասին չէ, որոնք նվազեցնում են կյանքի որակը կամ բնակարանի իրացվելիությունը, այլ այն բաների, որոնք կարևոր են հենց ձեզ համար։
Հաճախ հանդիպող դրոշներ. շենքի հին վերելակները, ներքևում գտնվող ավտոլվացման կետը կամ առևտրային տարածքը, շենքում երեխաների առատությունը, արևոտ կամ ստվերոտ կողմը (լինում են տարբեր նախասիրություններ), շենքում գազի առկայությունը (կամ բացակայությունը) և այլն։ Օբյեկտի գինը ձևավորվում է նաև այս գործոններից, բայց կարելի է փորձել բացառել նրանք, որոնք կնվազեցնեն ձեր կյանքի որակը։
Սահմանել օբյեկտի հիմնական պարամետրերը
- Մակերես և սենյակների քանակ. Իմաստ չունի ավելորդ մետրեր գնել, եթե չեք պլանավորում ընտանիքի ընդլայնում։ Հայաստանում բնակարանները շատ տարբեր տիպերի են. կարելի է հանդիպել և 50 քառակուսի մետրանոց ստուդիաների, և 55-անոց եռասենյականոց բնակարանների։ Ուստի կարևոր է հասկանալ ոչ միայն, թե քանի քառակուսի մետր է ձեզ պետք, այլև քանի սենյակ։
- Թաղամաս. Երևանում մի քանի տարի ապրած մարդիկ արդեն կողմնորոշվում են թաղամասերում։ Նրանց համար, ովքեր նոր են պլանավորում գալ, մենք ստորև կպատմենք դրանց մասին։ Ընտրությունը խիստ անհատական է։
- Հարկայնություն. Վերջին և առաջին հարկերը շատերի համար տարբերակ չեն, բայց եթե ձեզ համար հարմար են (իսկ նորակառույցներում առաջին հարկերը հաճախ բարձր են), դա թույլ կտա նվազեցնել գնման արժեքը, թեև կնվազեցնի նաև իրացվելիությունը։
- Բյուջե. Ամենահեշտ կետը չէ, բայց ավելի լավ է նախապես սահմանել վերին սահման, որպեսզի որոնումները կատարեք ավելի հանգիստ։ Ոչ իրատեսական բյուջեի դեպքում կարելի է տհաճ իրավիճակում հայտնվել. դիտելով ձեր հնարավորություններից թանկ բնակարաններ՝ դուք հետագա բոլոր տարբերակները կհամեմատեք դրանց հետ։ Արդյունքում կամ ոչինչ չեք գնի, կամ կգնեք՝ զգալիորեն գերազանցելով ձեր իրական հնարավորությունները։ Գրեթե ցանկացած բյուջեի համար, սկսած 65 000 դոլարից, Երևանում կան պատշաճ տարբերակներ։
- Առաջնային թե երկրորդային շուկա (մանրամասները՝ ստորև)։
04Շենքերի տեսակները
Երևանը միատարր չէ, բայց դրանում կարելի է առանձնացնել անշարժ գույքի 7 հիմնական տեսակ։ Գնում ենք ամենաէժանից դեպի ամենաթանկը։ Թողնում ենք հղումներ, որպեսզի ցանկության դեպքում կարողանաք «զբոսնել» դեպի դրանք։ Չենք խորանա «չեխական նախագծեր» կամ մոդեռնիստական շենքեր նման բարդ հասկացությունների մեջ, կներկայացնենք միայն հիմնական տեսակները։
1. Նախկին հանրակացարաններ
Օրինակ՝ https://yandex.com/maps/-/CLTbM2~w
Երևանի ամենաբյուջետային բնակարանային տեսակը։ Երկար միջանցքներ, կոմունիկացիաների խնդիրներ, անմխիթար մուտքեր։ Դրական կողմը՝ իսկապես ցածր գինն է. 50 հազար դոլարից կարելի է գնել մոտ 30 քառակուսի մետրանոց վատ վերանորոգմամբ բնակարան (և փաստաթղթերով դա հենց բնակարան կլինի)։
2. Մասնավոր տուն
Օրինակ՝ https://yandex.com/maps/-/CLTbQX0v
Տարբերակը հեռու է միշտ բյուջետային լինելուց, բայց քաղաքի ծայրամասերում 80–100 հազար դոլարի սահմաններում կարելի է բավական մեծ տուն գտնել։ Հաճախ կոմունիկացիաների հետ խնդիրներ կան, բայց կան փոքր բակեր։ Քաղաքում մնացել են մասնավոր կառուցապատման մի քանի խոշոր զանգվածներ՝ Այգեստան, Այգեձոր, Նորք-Մարաշ, Կոնդ, Սարի թաղ։
3. Panel հնգահարկ շենքեր
Օրինակ՝ https://yandex.com/maps/-/CLTbUDjp
Երևանյան «ավելացումների» դասականը։ Բնորոշ panel շենքեր, որոնք կան նախկին ԽՍՀՄ ողջ տարածքում, բայց տեղական համ ու հոտով, տարբեր աստիճանի համաձայնեցված ընդարձակումներով, 2,6 մետր առաստաղներով և բավական ողջամիտ գնով՝ հաշվի առնելով, որ դրանք առավել հաճախ գտնվում են քաղաքային (հետխորհրդային և ժամանակակից) ենթակառուցվածքի կենտրոնում։
4. Panel բազմահարկ շենքեր
Օրինակ՝ https://yandex.com/maps/-/CLTbY8Li
Լինում են տարբեր ձևերի և տեսակների՝ ինը, տասներկու և ավելի հարկանի։ Ավելի ընդարձակ հատակագծեր, կան վերելակներ (շատերում փոխարինվել են նորերով)։ Շատ են քաղաքի հյուսիսային թաղամասերում (Ավան, Նոր Նորք, Նուբարաշեն)։
5. Քարե շենքեր (ոչ ստալինյան)
Օրինակ՝ https://yandex.com/maps/-/CLTb4N5g
Գտնվում են կենտրոնական թաղամասերի մեծ մասի բակերում։ Համարվում են շատ հուսալի, ավելի ընդարձակ հատակագծերով և, որպես կանոն, փակ պատշգամբներով։ Հաճախ մոտակայքում կան կանաչ բակային գոտիներ։
6. Ստալինյան շենքեր
Օրինակ՝ https://yandex.com/maps/-/CLTbaDMj
Շատ բնիկ երևանցիների սիրելի բնակարանային տեսակը. 3,2 մետր առաստաղներ, մեծ մասամբ բացառիկ մաքուր և կոկիկ մուտքեր, ինտելիգենտ բնակիչներ, կենտրոնական դիրք (դրանք բոլորը գտնվում են միայն խոշոր պողոտաների երկայնքով)։ Թերությունները՝ շատ ննջասենյակների պատուհաններ նայում են հենց այդ պողոտաներին, որոնք նախատեսված չեն այդքան մեքենաների համար։
7. Նորակառույցներ
Օրինակ՝ https://yandex.com/maps/-/CLTbe6YG
Լինում են ամենատարբեր տեսակների և ձևերի՝ սկսած փոքր հնգահարկներից մինչև 40 հարկանի (Skyline համալիրը, որը հիմա կառուցվում է Օրբելու փողոցում)։ Զանգվածաբար գտնվում են հիմնականում կենտրոնում, մյուս թաղամասերում առավել հաճախ՝ կետային։ Բացառություն են Ավանի, Դավթաշենի, Նորք-Մարաշի, Վերին Անտառաշենի նոր հատվածները. այնտեղ կառուցում են ամբողջ զանգվածներով։
05Առաջնային և երկրորդային շուկայի համեմատություն
Երկրորդային շուկա
Առավելություններ.
- Հին ֆոնդում հատակագծերը հաճախ շատ ավելի հաջող են. թեկուզ փոքր, բայց առանձին խոհանոցներով (թեև ոմանց համար դա մինուս է), ավելի մտածված և ֆունկցիոնալ։
- Առավել հաճախ կոմունիկացիաների հետ ամեն ինչ նորմալ է. լույսն ու ջուրն ավելի հազվադեպ են անջատվում (կախված է թաղամասից, բայց այնուամենայնիվ)։
- Լավագույն տեղակայումները հիմնականում քաղաքի խոշոր մայրուղիների երկայնքով են՝ ենթակառուցվածքի մոտ։
- Հաշվի առնելով շուկայի ներկայիս գները՝ երկրորդային շուկան այժմ զգալիորեն ավելի շահավետ է գնել. կարելի է շատ սակարկել, հաճախ այն վաճառվում է արդեն մեկ տարի՝ եկամտահարկի վերադարձի և առաջնային շուկայի նկատմամբ աճած պահանջարկի պատճառով։
Թերություններ.
- Շենքերի շուրջ 80–90%-ն ունի ընդարձակումներ։ Եթե դա պարզապես փակ պատշգամբ է՝ դեռ նորմալ է, բայց եթե դա «հավի ոտքերի վրա խրճիթ» է, երբ միասենյականոց բնակարանին երրորդ հարկում ևս երեք սենյակ են կցում՝ դա արդեն անվտանգ չէ։
- Առավել հաճախ մուտքերը անմխիթար են։ Եթե բնակիչները չմիավորվեն և ինքնուրույն չվերանորոգեն՝ կոմունալ ծառայությունները, որպես կանոն, ոչինչ չեն անում։
- Նույնիսկ ստալինյան շենքերը տարբեր են լինում։ Այսպես կոչված «բաղդադիկը» ենթադրում է հատակին փայտե հեծաններ, որոնք ցանկալի է հանել, իսկ դա ծախսատար է։
- Վարձակալության իրացվելիությունը օբյեկտիվորեն ավելի ցածր է. հիմնական կոնտինգենտը նախընտրում է նոր շենքերը։ Թեև, օրինակ, կենտրոնում օրավարձով վարձակալությունը տարածված է. կարելի է զբաղեցնել այն հաճախորդների նիշը, ում համար տեղակայումը ավելի կարևոր է, քան շենքի նորությունը։
Առաջնային շուկա
Առավելություններ.
- Որակյալ մուտքեր, պատուհաններ, վերելակներ. սա առկա է նախագծերի մեծ մասում։
- Լավագույն լուսավորվածությունը 5-րդ հարկից բարձր բնակարաններում (լինում են բացառություններ)։
- Երևանից դուրս նորակառույցների վրա մինչև 2026 թվականի վերջ գործում է եկամտահարկի վերադարձը։
- Բանկերն ավելի պատրաստակամորեն են հիփոթեք տալիս և ավելի համարժեք են գնահատում իրական արժեքը։
- Առավել հաճախ՝ երիտասարդ և ակտիվ հարևաններ (թեև դա, հավանաբար, ամենուր է այդպես)։
- Մեծ մասում կան ստորգետնյա կայանատեղիներ. Երևանի համար կարևոր բան է։
Թերություններ.
- Համալիրից դուրս գալու և մտնելու հնարավոր դժվարություններ, թույլ զարգացած տրանսպորտային ենթակառուցվածք, հատկապես եթե համալիրում շատ բնակարաններ կան և այն կառուցված է արդեն գոյություն ունեցող թաղամասերում (ինչպես, օրինակ, Արաբկիրում)։
- Հողի գների պատճառով նախագծերի մի մասը գտնվում է «հեռու ծայրամասում», ենթակառուցվածքային և լոգիստիկ առումով վատ կապված քաղաքի հետ։
- Քառակուսի մետրի բարձր գներ, որոնք փքվել են պետական ծրագրերով։
- Ճարտարապետական նշանակության ցածր մակարդակ (թեև լինում են բացառություններ)։
- Հաճախ հանդիպում է ձայնամեկուսացման ցածր մակարդակ (թեև դրանով կարող են պարծենալ միայն ստալինյան շենքերը)։
- Առանձին օբյեկտներ են հանձնվում վերանորոգմամբ, հիմնականում դա սև հարդարանք է։
06Որտեղ փնտրել բնակարաններ
Երկրորդային շուկա
Հայաստանում երկրորդային բնակարաններ փնտրելու միակ նորմալ հարթակը։ Մի մոռացեք նշել «Սեփականատեր» ֆիլտրը, եթե ցանկանում եք դիտել հայտարարություններ ուղղակիորեն վաճառողներից։ Հայաստանում երկրորդային անշարժ գույքի սեփականատերերի 95%-ը իրենց հայտարարությունները տեղադրում է այստեղ։ Բրոքերային հայտարարությունները հաճախ կեղծ են, տեղադրված մարքեթինգային նպատակներով։
Առաջնային շուկա
Երևանում նորակառույցներ փնտրելու երեք հիմնական հարթակները։ Երրորդը Ամերիաբանկի հարթակն է՝ Հայաստանում միակը, որտեղ կարելի է օնլայն հիփոթեք ձևակերպել։ Կան նաև բազմաթիվ բրոքերային կայքեր, բայց հաշվի առեք, որ գրեթե բոլոր բրոքերները, նույնիսկ նորակառույցներ վաճառելիս, ձեզանից 2% միջնորդավճար են վերցնում։
07Երևանի թաղամասերը
Այս բաժինը նախատեսված է նրանց համար, ովքեր դեռ ծանոթ չեն Երևանին։ Առայժմ տեքստային ձևաչափով է, բայց մենք պատրաստում ենք տեսանյութեր յուրաքանչյուր թաղամասի մասին։ Թաղամասերի գները մեկ քառակուսի մետրի համար չենք նշում, քանի որ Երևանում չկան միայն մեկ տեսակի շենքերով թաղամասեր. յուրաքանչյուրում կան և՛ նորակառույցներ, և՛ panel շենքեր, և՛ քարե շենքեր, և՛ մասնավոր հատված։ Շենքերի տեսակների գների արդի ռեեստր մենք պլանավորում ենք շուտով ստեղծել։
Երևանում 12 վարչական թաղամաս կա։ Ստորև՝ համառոտ ակնարկ և թե ինչով են դրանք տարբերվում։
- 1Կենտրոն — քաղաքի կենտրոնը, կարճաժամկետ և երկարաժամկետ վարձակալության հանձնվող օբյեկտների ամենամեծ քանակով։ Գինը մոտ 1,7 անգամ բարձր է թաղամասերի մեծ մասից։ Գերակշռում են քարե ստալինյան շենքերը և նորակառույցները, բայց բավական շատ են բարձր panel և քարե շենքերը։ Զարգացած ենթակառուցվածք։
- 2Արաբկիր — երկրորդ ամենահայտնի թաղամասը՝ Կենտրոնից վերև։ Շատ քարե և ստալինյան շենքեր, վերին հատվածը ակտիվորեն կառուցապատվում է խոշոր բնակելի համալիրներով։ Զարգացած ենթակառուցվածք, շատ կանաչապատում, բայց էլեկտրաէներգիայի և ջրի հաճախակի անջատումներ՝ նոր օբյեկտների շահագործման հանձնման պատճառով։ Լավ տարբերակ է վարձակալության հանձնելու նպատակով գնելու համար, բայց հնարավորության դեպքում արժե պահուստային բաք տեղադրել։
- 3Քանաքեռ-Զեյթուն — թաղամաս, որը Արաբկիրին հարում է արևելքից։ Շատ panel և քարե շենքեր, մի քանի նոր համալիրներ։ Լավ կապ կենտրոնի հետ Ազատության պողոտայով։ Այստեղ է քաղաքի ամենախոշոր այգիներից մեկը՝ Ախթանակը։ Ի դեպ, մենք այս թաղամասի մասին տեսանյութ ունենք՝ https://www.youtube.com/watch?v=Q8WCc4sYWII
- 4Աջափնյակ — Արաբկիրին հարում է արևմուտքից՝ Կիևյան կամրջով, որտեղ հաճախ խցանումներ են լինում։ Կա TUMO այգի և Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր-այգին։ Կանաչ թաղամաս է, կառուցվում է մետրոյի նոր կայարան, սակայն շենքերի մի մասը վթարային վիճակում է, իսկ բանկերը հիփոթեք չեն տրամադրում 2-րդ և 3-րդ բարդության կարգի շենքերի համար։
- 5Դավթաշեն — քաղաքի ամենահյուսիսային թաղամասը, ակտիվորեն կառուցապատվում է հարակից Զովունի գյուղի հետ միասին։ Նորմալ ենթակառուցվածք, բավական մաքուր օդ, քանի որ թաղամասը ձգվում է Հրազդանի կիրճի երկայնքով։ Խցանումներ կամրջի վրա, որը թաղամասը կապում է Արաբկիրի հետ։
- 6Նոր Նորք — քաղաքի արևելքը։ Բաժանվում է 9 զանգվածի (իրացվելի են համարվում առաջին 4-ը)։ Գերազանց ենթակառուցվածք, շատ այգիներ, բայց հիմնականում խորհրդային կառուցապատում և քիչ նոր շենքեր։ Քաղաքի ամենախիտ բնակեցված թաղամասերից մեկը։
- 7Նորք-Մարաշ — Կենտրոնի և Նոր Նորքի միջև ընկած թաղամաս, գտնվում է բլրի վրա։ Թաղամասի կեսը զբաղեցնում է մասնավոր հատվածը, մյուս մասը (Երևանի հեռուստաաշտարակի տակ) ակտիվորեն կառուցապատվում է նոր շենքերով։ Թաղամասի մեծ մասում գործում է 6 հարկի բարձրության սահմանափակում։ Թույլ զարգացած ենթակառուցվածք և լոգիստիկա, բայց ավելի մաքուր օդ և Երևանի տեսարաններ։
- 8Մալաթիա-Սեբաստիա — կենտրոնից հեռու թաղամաս՝ լավ ենթակառուցվածքով, լիարժեք ննջարանային թաղամաս, կառուցապատված հիմնականում խորհրդային շենքերով։
- 9Ավան — քաղաքի հյուսիսային թաղամաս։ Թաղամասի մի մասը բաժանված է թաղերի (բլոկների)՝ Հովհաննիսյան բլոկ, Թումանյան բլոկ և այլն։ Այստեղ են գտնվում Բուսաբանական այգին և մեծ այգի։ Թաղամասի մյուս հատվածներում շատ նոր շենքեր կան, էլ ավելին՝ կառուցվում են։ Առանձին պետք է առանձնացնել «Գազպրոմ» դպրոցի շուրջ նորակառույցների թաղամասը Ծառավ Աղբյուր փողոցում. պատշաճ շենքեր, համեմատաբար լավ ենթակառուցվածք, ապրում են շատ ընտանեկան ռելոկանտներ՝ դպրոցի որակի շնորհիվ։
- 10Էրեբունի և Շենգավիթ — քաղաքի հարավային թաղամասերը։ Ամռանը այնտեղ ավելի շոգ է, կառուցապատումը խորհրդային և մասնավոր է, նորակառույցներ շատ քիչ կան։ Դրական կողմը՝ քանի որ դա հարթավայր է, այնտեղ մետրո կա։ Լավագույն տեղակայումը համարվում է «3-րդ զանգվածը»՝ Գարեգին Նժդեհի հրապարակ մետրոյի կայարանի շուրջ քարե շենքերի թաղամասը։
- 11Նուբարաշեն — քաղաքի ամենահեռավոր թաղամասը՝ երկիմաստ համբավով՝ աղմկահռչակ Նուբարաշենի աղբավայրին մոտ լինելու պատճառով, որն պարբերաբար այրվում է։ Նորակառույցներ չկան։
08Կառուցապատողներ և գործակալություններ
Բրոքերներ
Երևանում բրոքերային գործակալությունների մեծ քանակ կա։ Դրանց մի մասը բացառապես աշխատում է որոշ օբյեկտների հետ (թե՛ առաջնային, թե՛ երկրորդային), և դրանք կարելի է գնել միայն նրանց միջոցով։ Առաջնային շուկայի դեպքում պնդեք, որ միջնորդավճար չեք վճարելու. այն բրոքերներին վճարում է կառուցապատողը (միշտ)։ Երկրորդային շուկայի դեպքում բրոքերները միջնորդավճար են վերցնում երկու կողմից, և բրոքերային օբյեկտով գործարքի դեպքում պետք է վճարել 2%։
Բրոքերի միջոցով երբեմն հաջողվում է լավ զեղչ ստանալ։ Բրոքերները հաճախ ունեն իրենց փաստաբանները։ Հակառակ կողմը՝ բրոքերների մի մասը որպես մարքեթինգային ռազմավարություն օգտագործում է կեղծ հայտարարությունների տեղադրումը և գրեթե միշտ առաջնորդվում է վաճառողի շահով, ոչ թե ձեր, ուստի դա արժե հաշվի առնել։ Երևանում կան մի քանի շատ պատշաճ և վաստակավոր գործակալություններ ու մենակ բրոքերներ, բայց ընդհանուր առմամբ շուկան բավական քաոսային է։
Խորհուրդ ենք տալիս զանգահարել և պատասխան պահանջել, այլ ոչ թե սպասել, որ ձեզ հետ կզանգահարեն կամ կգրեն (լինում են բացառություններ)։
Կառուցապատողներ
Կառուցապատողների դեպքում իրավիճակը նման է։ Շատ են մասնավոր կառուցապատողները, որոնք կառուցում են 2–3 շենք և վերջ։ Կան նաև խոշոր ընկերություններ, ինչպես ML Mining-ը կամ Capital Build-ը, որոնք կառուցում են հսկայական օբյեկտներ քաղաքի տարբեր թաղամասերում։ Եթե գտել եք ձեզ հետաքրքրող նորակառույց, myhome.am կայքում կարող եք տեսնել, թե այլ որ օբյեկտներ է կառուցապատողն արդեն հանձնել։ Երկրում դեռևս չկա վարկանիշով միասնական ռեեստր։
Մենք աշխատել ենք տարբեր կառուցապատողների հետ և կարող ենք հետադարձ կապ տալ շատերի մասին, բայց դա անում ենք մասնավոր կարգով, ոչ հրապարակավ։
Մի քանի խոշոր կառուցապատողների կայքերը կարող եք ուսումնասիրել ինքնուրույն՝
Մենք վարում ենք նաև նորակառույցներին նվիրված առանձին ալիք, որտեղ հրապարակում ենք բնակելի համալիրների ակնարկներ՝
09Վճարման ձևերը
Ապառիկ
Ապառիկ առաջարկում են թե՛ առաջնային, թե՛ երկրորդային անշարժ գույքի վաճառողները (իհարկե, առաջնայինի դեպքում՝ ավելի հաճախ)։ Մեխանիզմը չի տարբերվում համաշխարհայինից. գումարը բաժանվում է մասերի ժամանակի ընթացքում, առավել հաճախ առանց տոկոսի, բայց խստորեն պայմանավորված ժամկետներով, գումարներով և անշարժ գույքի արգելանքով։
Ապառիկ ձևակերպելիս, ինչպես հիփոթեքի դեպքում, կադաստրը բնակարանի վրա արգելանք է դնում (առաջնայինի դեպքում դա բավական պարզ է, երկրորդայինի դեպքում՝ եթե պահպանված են բոլոր ձևականությունները)՝ փակելով օբյեկտի հետ ցանկացած գրանցման գործողության հնարավորությունը մինչև արգելանքի հանումը։
Ընդ որում, առաջնային շուկայի դեպքում կառուցապատողներն առավել հաճախ նախընտրում են ապառիկ տալ միայն շինարարության ժամկետով։ Նրանք դա բացատրում են նրանով, որ չեն ուզում շենքի հանձնումից և վերանորոգումից հետո, եթե վճարումները հանկարծ դադարեն, մարդկանց վտարել, կոնֆլիկտներ և դատեր սարքել՝ հասկանալով, որ դա ամեն դեպքում կանդրադառնա իրենց հեղինակության վրա։ Շատ ավելի հեշտ է (նախապես պայմանագրում գրելով) հաճախորդին փոխանցել հիփոթեքի, որպեսզի դեպքում նրա հետ զբաղվի բանկը, իսկ կառուցապատողը դրանում չներգրավվի։
Կարևոր է նշել նաև, որ Հայաստանում (ինչպես, օրինակ, Ռուսաստանում) կառուցվող օբյեկտի կառուցապատողը նույնիսկ ապառիկի դեպքում ամբողջ գումարը միանգամից չի ստանում։ Անկախ նրանից՝ վճարել եք հիփոթեքով, կանխիկ կամ ապառիկով, գումարը սառեցվում է այն բանկի հատուկ հաշվի վրա, որտեղ նախագիծը հավատարմագրված է, և կառուցապատողին ապասառեցվում է փուլերով՝ շինարարության ընթացքին համապատասխան։ Բնականաբար, դրա համար կառուցապատողը պետք է լինի իրավաբանական անձ և աշխատի «սպիտակ»։
ԿԱՐԵՎՈՐ. Վերջին տարիներին Հայաստանում անավարտ շինարարության և խաբված բաժնետերերի դեպքերը քիչ են (թեև երբեմն լինում է), բայց դա չի նշանակում, որ պատկերը չի փոխվի առաջիկա տարիներին։ Շինարարությունները շատ են, իսկ պահանջարկը չի հասցնում։ Ուստի խորհուրդ ենք տալիս բնակարաններ գնել կամ հանձնմանը մոտ նորակառույցներում, կամ ապացուցված կառուցապատողներից։
Հիփոթեք
Նախնական վճարը 10%-ից 40% է։ Եթե երկրում պաշտոնապես աշխատում եք և գնում եք առաջնային շուկայից՝ կլինի 10%։ Եթե երկրորդային՝ 20%-ից։
Եթե երկրում պաշտոնական աշխատանք չունեք, բանկերի մեծ մասը կպահանջի բարձրացված նախնական վճար՝ 35–40%։
Առաջնային շուկայից հիփոթեքով գնումը հաճախ կոնկրետ բանկ է, որտեղ կառուցապատողը հավատարմագրված է (և նրա բնակարաններն ու գները կան բանկի համակարգում)։ Երկրորդային շուկայի դեպքում՝ ձեզ համար հարմար ցանկացած բանկ (միշտ խորհուրդ եմ տալիս աշխատավարձային բանկը)։
Երկրորդային շուկայի օբյեկտը բանկը գնահատում է ձևակերպումից առաջ։ Գնահատող ընկերության ծառայությունները միջինում արժեն 15 000 դրամ, գինը առավել հաճախ տալիս են շուկայականին մոտ (սովորաբար 3–6% տարբերությամբ՝ առանց կահույքի և տեխնիկայի հաշվի առնելու)։ Դրանից բանկը տրամադրում է 80%-ը, մնացածը պետք է մուծել որպես նախնական վճար։
- Տոկոսադրույքները միջինում երկրով մեկ 12,5%-ից 14% են։ Ոչ ռեզիդենտները կարող են հիփոթեք վերցնել արտարժույթով ավելի ցածր տոկոսով, բայց դա իմաստ ունի միայն այն դեպքում, եթե այդ արժույթով եք վաստակում։
- Վաղաժամ մարման տույժերը համեմատաբար փոքր են և գործում են միայն առաջին 3–5 տարիներին։
- 40% նախնական վճարի դեպքում բանկը գրեթե չի նայում ձեր եկամուտներին՝ բնակարանը վերցնում է գրավ և տալիս է մնացած 60%-ը։
Հարմար հիփոթեքային հաշվիչ՝ https://metrixgroup.am/am/mortgage-calculator
Կանխիկ
Հայաստանում արգելված են 300 000 դրամից ավելի գումարի կանխիկ հաշվարկները, ուստի նոտարի մոտ ոչ մի վճարում հաշվի չի առնվում։ Գործարքի հաստատումը գնորդի հաշվից վաճառողի հաշվին դրամով փոխանցման անդորրագիրն է և գումարի ստացման մասին վաճառողի պարտավորագիրը։
Գլխավոր խոչընդոտը փոխարժեքի շուրջ պայմանավորվածությունն է։ Գումարը սովորաբար քննարկվում է դոլարով, իսկ վճարումը միշտ կատարվում է դրամով, ուստի վաճառողները սիրում են կանգնել այն դիրքորոշման վրա՝ «Ինձ պետք է այնքան դրամ, որ նույն օրը դոլար գնեմ»։ Լավ ձև է համարվում քննարկել միջին փոխարժեք՝ գնորդի բանկում դոլարի գնման և վաճառքի միջև, բայց հնարավոր են տատանումներ։ Եթե խնայողություններդ դրամով են, ընդհանուր առմամբ կարելի է վճարել նաև դոլարի վաճառքի փոխարժեքով, ինչպես ցանկանում է վաճառողը, բայց եթե դոլարով են՝ պետք է քննարկել։
ԿԱՐԵՎՈՐ. Եթե դոլարը փոխանակեք միաժամանակ, այսինքն՝ մեկ բանկում սկզբում ձեր դոլարները փոխեք դրամի, հետո դրանք փոխանցեք վաճառողի հաշվին՝ պայմանագրի վճարման հիմքով և նպատակով, և նա անմիջապես նույն բանկում դրանք փոխի դոլարի, բանկը կարող է կիրառել խաչաձև փոխարժեք՝ 0,75 դրամ տարբերությամբ (այլ ոչ 3–4, ինչպես սովորաբար վաճառքի և գնման միջև)։ Բայց եթե վաճառողը նախատեսում է գումարը փոխանցել այլ բանկ կամ թողնել դրամով, միևնույն է, հարցրեք բանկին, թե ինչ փոխարժեք կտար նման գումարի համար, և վաճառողից պահանջեք տարբերությունը։
10Օբյեկտի իրավական մաքրությունը
Մի քանի հիմնական թեզեր, որոնք պետք է հաշվի առնել բնակարանի փաստաթղթերն ստուգելիս՝
- Բաժնեմասեր. Եթե վկայականում նշված են բաժնեմասեր, գործարքին անհրաժեշտ է բոլոր սեփականատերերի մասնակցությունը կամ գեներալ լիազորագրի առկայությունը։
- Ամուսնություն. Եթե վաճառողն ամուսնացած է, պարտադիր է ամուսնու/կնոջ ներկայությունը։ Առանց դրա նոտարը գործարքը չի կատարի։ Ամուսնության առկայությունը կամ բացակայությունը նոտարը կարող է ստուգել։
- Արգելանքների բացակայություն. Բնակարանի վրա չպետք է լինեն կոմունալ պարտքեր և երրորդ անձանց արգելանքներ. այս տեղեկանքները վերցվում են գործարքից առաջ։ Եթե արգելանք կա, բնակարանը նույնպես կարելի է գնել, բայց պետք է պահպանել որոշակի ընթացակարգ։ Մանրամասները՝ https://t.me/sqm_am/504
- Կարմիր գծեր. Բնակարանում չպետք է լինեն սեփականաշնորհված չլինող մասեր կամ կադաստրում որպես բնակելի մետրեր չգրանցված ավելացումներ։
- Բնակարանում գրանցված մարդիկ գործարքին չեն խանգարում և ձեզ ոչնչով չեն սպառնում. Հայաստանում գրանցումը անշարժ գույքի նկատմամբ որևէ իրավունք չի տալիս։
- Ֆիզիկական անձանց սնանկություն. Անձը սնանկացման գործընթացում է արդյոք՝ կարելի է ստուգել դատարանի կայքում (https://datalex.am/), բայց եթե արդեն կա կատարողական թերթ, կադաստրը գործարքը միևնույն է չի թողնի։
- Իրավունքների ծագման հիմքը. Եթե ժառանգություն է՝ պահանջում է լրացուցիչ ստուգում՝ այլ ժառանգների հավակնություններ կան արդյոք (կարելի է հարցնել ժառանգության գործը վարած նոտարին)։
- Նախկին սեփականատիրոջ դուրս գալու ժամկետը. Նոտարի մոտ առուվաճառքի պայմանագրում նշված է ստանդարտ ժամկետ՝ մեկ ամիս։ Այդ ժամկետի ցանկացած փոփոխություն պետք է համաձայնեցնել։ Կարելի է նաև կազմել բնակարանում մնացող կահույքի և տեխնիկայի ցուցակ։
- Կառուցապատողի լիազորագիր. Առաջնային շուկայից գնելիս պայմանագիրը սովորաբար ստորագրում է կառուցապատողի լիազորագրով անձը։ Ստուգեք, արդյոք այն ժամկետանց չէ, որպեսզի հետո գործարքը չվիճարկեք. նոտարը կարող է չնկատել։
11Գնման գործընթացը. դիտումից մինչև բանալիներ
Ինչպես են անցնում դիտումները
Կայքերում տարբերակներն ընտրելուց և լրիվ անհամապատասխանները զտելուց հետո սկսվում են դիտումները։ Մեր փորձով՝ լուսանկարները բնավ չեն արտացոլում իրականությունը, ուստի կասկածների դեպքում ավելի լավ է գնալ և տեսնել սեփական աչքերով։ Սեփականատերերին ավելի լավ է զանգահարել, քան գրել. շատերը չեն պատասխանում։ Եթե սովորական կապով չեն պատասխանում, կարելի է զանգել WhatsApp-ով. սեփականատերերը կարող են երկրից դուրս լինել։ Բնակարանը լավ է դիտել ցերեկը՝ լուսավորվածությունը և շենքը ցերեկային լույսի ներքո գնահատելու համար։
Ինչպես ընտրություն կատարել
Երբ բավարար տարբերակներ եք դիտել (խորհուրդ ենք տալիս ոչ պակաս 6–8), պետք է դրանք կշռադատել գործոնների համախմբությամբ՝ գին, տեղակայում, մակերես, վերանորոգման որակ, հարկ, շենքի վիճակ, ընթացիկ սեփականատերերի դուրս գալու պայմաններ։ Ցանկի 1–3 առաջատարների հետ պետք է աշխատել հետագայում։ Նրանց կարելի է նորից դիտել, ցանկալի է երեկոյան։
Սակարկություն. կարելի՞ է և ինչպես ճիշտ
Սակարկել պետք է անպայման։ Եթե բնակարանն ընտրում եք մեզ հետ, մենք դա վերցնում ենք մեր վրա, բայց ինքնուրույն ընտրության դեպքում դա պետք է անեք ինքներդ։ Գնի մեջ միշտ սակարկության տարր է դրված, ամենուր տարբեր է. դա շատ կախված է հենց վաճառողի իրավիճակից։ Ձեր փաստարկները կարող են լինել՝ սեփականատերը վաղուց է վաճառում բնակարանը, դուք ունեք կանխիկ, այլ ոչ հիփոթեք (կարիք չկա երկու շաբաթ սպասել և բանկի գնահատմանը), պատրաստ եք անմիջապես կանխավճար թողնել և այլն։ Ամաչել պետք չէ. դա ձեր գումարն է։
Պե՞տք է արդյոք կանխավճար թողնել
Սեփականատերերի դուրս գալու պայմանները և բնակարանի արժեքը համաձայնեցնելուց հետո հաճախ պահանջվում է կանխավճար թողնել։ Հայաստանում կանխավճարի իրավական ձևակերպման պրակտիկա կա, բայց այն սովորաբար կիրառվում է միայն բրոքերների հետ ընտրության դեպքում, և մեծ անհրաժեշտություն դրա համար չկա. ընդհանուր կարծիքին հակառակ՝ առավել հաճախ որպես կանխավճար բավական է 200–300 դոլարը՝ որպես մտադրությունների հաստատում։ 1 000–2 000 դոլար թողնելը, նույնիսկ սեփականատիրոջ պարտավորագրով, նպատակահարմար չէ, քանի որ դա նեղացնում է հենց ձեր մանևրի տարածքը։
Ավելի լավ է թողնել 200 դոլար, մինչ դուք հիփոթեքի դիմում եք ներկայացնում կամ սեփականատերը տեղեկանքներ է հավաքում, որպեսզի բնակարանը «ամրագրեք»։ Կանխավճար թողնելուց հետո խնդրեք սեփականատիրոջը հանել հայտարարությունը List.am-ից։ Առաջնային շուկայի դեպքում առավել հաճախ կարելի է առհասարակ կանխավճարի կարիք չունենալ և անմիջապես գործարքի շուրջ պայմանավորվել կառուցապատողի հետ։
Միևնույն ժամանակ, երբեմն իմաստ ունի ավելի մեծ կանխավճար թողնել և կնքել նոտարական կանխավճարի պայմանագիր, օրինակ, եթե բնակարանը հիփոթեքի տակ է. արգելանքով բնակարան գնելու հետ չզբաղվելու համար կարելի է ավելի մեծ կանխավճար թողնել, սեփականատերը ինչ-որ տեղից գումար կփոխառի, հիփոթեքը կփակի, և դուք գործարքը կկատարեք որպես սովորական բնակարանի հետ։
Տեղեկանքների հավաքագրում
Գործարք կատարելու համար վաճառողը պետք է ներկայացնի երկու պարտադիր փաստաթուղթ՝
- կադաստրի զրոյական տեղեկանք. տեղեկանք այն մասին, որ օբյեկտի վրա երրորդ անձանց արգելանքներ չկան (հիփոթեք, գրավ և այլն)։ Հայերեն այն կոչվում է «միասնական» տեղեկանք;
- համայնքապետարանից տեղեկանք՝ կոմունալ պարտքերի և հարկային պարտքերի բացակայության մասին։ Հայերեն այն կոչվում է «զրոյական» տեղեկանք։
Եթե վաճառքի պահին բնակարանը հիփոթեքի տակ է, վաճառողի բանկը պետք է համաձայնություն տա գործարքին, և այն կընթանա այսպես. սկզբում բնակարանից հանվում է արգելանքը, և միայն դրանից հետո ձևակերպվում է պայմանագիրը։ Այս ընթացակարգը բանկերը գիտեն։
ԿԱՐԵՎՈՐ. Կա նաև երրորդ տեղեկանք, որը ոչ ոք չի պահանջում, բայց կարևոր է այն ստանալը։ Հին ֆոնդի դեպքում դա կոմունալ ծառայության տեղեկանքն է, նորակառույցների դեպքում՝ կառավարման ընկերությունից։ Եթե առաջնային շուկայից գնում եք կառուցապատողից, դրա կարիքը չկա։ Դա տեղեկանք է այն մասին, որ բնակարանի վրա պարտքեր չկան։ Քանի որ այն ոչ ոք չի պահանջում, պարտքը փոխանցվում է բնակարանի հետ, և եթե վաղուց չեն վճարել, դա կարող է լինել և՛ 50, և՛ 200 հազար դրամ աղբահանության կամ վերելակների համար։
Վաճառողից գործարքի համար անհրաժեշտ է ստանալ նաև սեփականության վկայական։ Դրանում նշված են հասցեն, մակերեսը, սեփականատերը և բնակարանի նկատմամբ իրավունքների գրանցման հիմքը։
Պայմանագրի ստորագրում
Այս քայլում վաճառողը և գնորդը գալիս են նոտարի մոտ՝ պայմանագիրը ստորագրելու։ Եթե գործարքը հիփոթեքային է, ամեն ինչ պատրաստում է բանկը, և հենց բանկն էլ ասում է, թե որ նոտարի մոտ կլինի գործարքը։
Հայերենին չտիրապետող գնորդի համար ՀՀ օրենքով թարգմանիչը կարդում է ամբողջ փաստաթուղթը՝ պարբերություն առ պարբերություն, բացատրելով, թե ինչի մասին է խոսքը։ Սա շատ կարևոր և օգտակար է, և ամենակարևորը՝ պարտադիր է. առանց լիցենզավորված թարգմանիչի նոտարը գործարքը չի ձևակերպի։ Թարգմանիչն արժե շուրջ 15 000 դրամ։
Պայմանագրում նշված է, որ վաճառողին գումարի փոխանցման համար տրվում է N աշխատանքային օր, սովորաբար 1 կամ 2։ ԿԱՐԵՎՈՐ. վաճառողը պետք է ամուսնացած չլինի (դա կարող է ստուգել նոտարը), կամ պետք է ներկա լինեն երկու ամուսինները, այլապես գործարքը կարող են չկատարել (կամ կկատարեն, բայց տեսականորեն կմնա այն վիճարկելու հնարավորություն)։ Եթե նա ամուսնացած չէ, այդ մասին դիմում է գրում։
Պայմանագիրը կազմվում է չորս օրինակից. մեկը՝ վաճառողին, մեկը՝ գնորդին, մեկը՝ նոտարի կողմից անշարժ գույքի կադաստր ներկայացնելու համար, և մեկը՝ գործակալությանը։
Գումարի փոխանցում
Ստորագրումից հետո երկու կողմերն էլ գնում են բանկ, որտեղ պայմանագրի և անձը հաստատող փաստաթղթերի ներկայացմամբ կատարում են անկանխիկ փոխանցում։
Շատ կօգնի, եթե վաճառողն անհրաժեշտության դեպքում հաշիվ բացի նույն բանկում, ինչ գնորդը. դա զգալիորեն արագացնում է փոխանցումը, ինչը հոգեբանորեն կարևոր է երկու կողմերի համար։ Վճարման նպատակում պարտադիր նշեք պայմանագրի համարը։
Հիփոթեքի դեպքում այս վճարումները կատարում է բանկը, բայց բաժանում է երկու մասի. սկզբում նախնական վճարի գումարը (որը գտնվում է ձեր հաշվին) գումարած գնահատման և գնի տարբերությունը, իսկ երեք–չորս օր հետո, երբ կադաստրից արդեն ձեր անունով նոր վկայական է դուրս գալիս՝ հիմնական գումարը (դրա համար ձեզ նորից պետք է գալ բանկ և աշխատակցի հսկողությամբ մնացորդն ուղարկել վաճառողին)։
Գործարքը կատարող բանկի աշխատակիցը տալիս է անդորրագիր, որի մեկնաբանության մեջ նշված է օբյեկտի հասցեն և, օրինակ, պայմանագրի համարը։ Այս տեղեկանքը 2022 թվականի հուլիսի 1-ից հետո կրիտիկապես կարևոր է. այն հավաստում է սեփականության իրավունքի անցում պահանջող գործարքով անկանխիկ հաշվարկը։
Անդորրագրով կողմերը վերադառնում են նոտարի մոտ։ Որոշ նոտարներ նաև պահանջում են, որ վաճառողը գումարը ստանալու մասին պարտավորագիր գրի։ Խորհուրդ ենք տալիս հետևել, որ նման փաստաթուղթ լինի. այն կցվում է պայմանագրին։
Սեփականության իրավունքի գրանցում
Ունենալով պայմանագրի ստորագրված օրինակը և փոխանցման ուղարկման մասին բանկի հաստատումը՝ նոտարը կամ հենց գնորդը կարող է կադաստրում սկսել իրավունքների փոխանցման ընթացակարգը։ Այն սովորաբար տևում է 4 աշխատանքային օր, և արդյունքում գնորդին տրվում է սեփականության իրավունքը հավաստող փաստաթուղթ։
Կադաստր կարելի է գնալ ինքնուրույն, կարելի է նոտարի միջոցով. ինքնուրույն՝ շուրջ 15 000 դրամ, նոտարի միջոցով՝ 50–60 000 դրամի սահմաններում։ Պայմանագիրը ներկայացնելուց հետո էլ. փոստին գալիս են մուտքանուն և գաղտնաբառ, որոնցով կադաստրի կայքում կարելի է ստուգել և ներբեռնել ձեր վկայականը (https://www.e-cadastre.am/ru/application/docview)։
Հայաստանում սեփականության իրավունքի ժամանակակից վկայականները էլեկտրոնային են։ Սա մի քանի էջանոց PDF փաստաթուղթ է՝ եզակի նույնացուցիչով և գաղտնաբառով, որոնցով այն կարելի է ստուգել և ներբեռնել e-cadastre.am-ից։
Բանալիների հանձնումը ինչպես և երբ է տեղի ունենում՝ կախված է օբյեկտի պատրաստվածության աստիճանից կամ կողմերի պայմանավորվածություններից (երկրորդային շուկայի դեպքում)։ Նոտարական պայմանագրով ստանդարտ ժամկետը մեկ ամիս է։
Սեփականության նոր վկայականի ստացում
Եթե օբյեկտը գնել եք շինարարության փուլում կամ կառուցվելուց հետո, բայց մինչև պաշտոնապես հանձնվելը, սկզբում կստանաք կառուցվող շենքում բնակարանի (կամ ամբողջ կառուցվող շենքի) վկայական։ Այս վկայականի հետ կա մեկ կարևոր խնդիր. դրանով հնարավոր չի լինի գրանցում կատարել։
Շենքի պաշտոնական հանձնումից հետո (կառուցապատողի կողմից «ավարտական ակտի»՝ շահագործման հանձնման ակտի ստացում) վկայականը պետք է փոխարինել «վերջնականով»։ Դրա համար կարող է պահանջվել՝
- դիմել այն ընկերությանը, որը կարող է օբյեկտի գնահատում կատարել (մասնավորապես՝ չափել մակերեսը) և տրամադրել համապատասխան փաստաթղթերը (առհասարակ դա միշտ պետք է անի կառուցապատողը);
- ստացված փաստաթղթերով դիմել անշարժ գույքի պետական կադաստր՝ սեփականության իրավունքի նոր վկայական տրամադրելու հայցով;
- ստանալ նոր վկայականի համարը և գաղտնաբառը, այնուհետև այն ներբեռնել e-cadastre.am-ից։
Միջին գործարքի ծախսերը
- 1Նոտար + թարգմանիչ՝ 50–70 հազար դրամ մեկ գործարքի համար
- 2Վաճառողի բանկում հաշվի բացում (եթե ձեզ մոտ բաց չէ)՝ 10 հազար
- 3Կադաստրում գրանցում՝ շուրջ 60 հազար մեկ գործարքի համար
- 4Գնահատող (երկրորդային շուկայի հիփոթեքի համար)՝ 15 հազար
- 5Փաստաբանի ծառայություններ / ուղեկցում՝ 100-ից 200 հազար
- 6Փոխարժեքային տարբերություն՝ դոլարի համար 0,75-ից 3 դրամ
Բնակարանն ընտրելուց հետո ձևակերպման ողջ ընթացակարգը տևում է շուրջ մեկ շաբաթ, եթե գործարքը ապառիկով է կամ «կանխիկ», և շուրջ երկուսուկես շաբաթ, եթե գործարքը հիփոթեքային է։
12Բանկեր. հիմնական առանձնահատկությունները
Բոլոր գործարքները խստորեն անցնում են բանկի միջոցով։ Բանկը կարող է միջբանկային փոխանցումների և կանխիկացման համար միջնորդավճար գանձել, ուստի փոխհաշվարկի ամենահաջող եղանակը նույն բանկի ներսում փոխանցումն է։
Հիփոթեքային տոկոսադրույքները պարբերաբար փոխվում են, բայց միջինում գտնվում են 12,5–13,5%-ի սահմաններում։ Բանկերի պայմանները կարելի է համեմատել այստեղ՝ https://afm.am/ru/mortgage
Հարմար հիփոթեքային հաշվիչ՝ https://metrixgroup.am/am/mortgage-calculator
ԿԱՐԵՎՈՐ. Հայաստանի բանկերի մի մասում ապահովագրությունը ներառված է հիփոթեքային տոկոսի մեջ, և այն վճարում է բանկը։ Կպատմենք Յունիբանկի օրինակով, որտեղ դրույքաչափը 12,9% է գումարած ապահովագրություն. սկզբունքը ամենուր նույնն է։
Ապահովագրությունը կազմում է վարկի գումարի 0,42%-ը, որից 0,17%-ը վարկառուի կյանքի ապահովագրությունն է, իսկ 0,25%-ը՝ օբյեկտի ապահովագրությունը։ Եթե գնում եք կառուցվող շենքում բնակարան, ապա մինչև շենքի շահագործման հանձնումը վճարում եք միայն կյանքի ապահովագրության համար, իսկ ամբողջական օբյեկտի վկայականը ստանալուց հետո՝ արդեն ամբողջությամբ։ Ապահովագրությունը վճարվում է միանվագ՝ տարին մեկ անգամ։
13Մի քանի խորհուրդ բնակարան գնելիս
- Մի շտապեք։ Եթե ժամանակը թույլ է տալիս, դիտեք ավելի շատ տարբերակներ, մի վերցրեք առաջինը, որին «սիրահարվեցիք»։ Ավելի լավ է մի փոքր ավելի շատ ժամանակ ծախսել և աչքաչափ ձևավորել, որպեսզի գնելիս հստակ հասկանաք, որ վերցնում եք գնի և որակի առումով օպտիմալ տարբերակը։
- Մի ամաչեք «հիմար» հարցեր տալ՝ ովքեր են հարևանները, որքան ժամանակ են ապրում այստեղ, եղե՞լ են արդյոք շենքում ոչ ստանդարտ իրավիճակներ, ծածկո՞ւմ է արդյոք առաքման գոտին և այլն։ Սա ձեր ապագա տունն է, և որքան շատ տեղեկատվություն լինի սկզբում, այնքան քիչ անակնկալներ կլինեն տեղափոխվելուց հետո։
- Մի առաջնորդվեք ընթացիկ սեփականատերերի թելադրանքով։ Եթե նրանք խնդրում են վաճառքից հետո կես տարի ապրել բնակարանում՝ մտածեք, ինչու է դա ձեզ պետք։ Լինում են իրավիճակներ, երբ դա շահավետ է նաև ձեզ համար, բայց միշտ ելեք սեփական դիրքից։ Սա գործարք է, և ձեր (կամ ձեր բրոքերի) խնդիրն է անել այնպես, որ դուք շահած մնաք։
- Ուշադրություն դարձրեք սեփականատերերին։ Այն, թե ինչպես է իրեն պահում մարդը, ինչ վիճակում է բնակարանը, վարքային մանրուքներից կձևավորվի պատկերացում, թե ինչպես կընթանա գործարքը։ 95% դեպքերում ամեն ինչ անցնում է հանգիստ, բայց քանի որ բնակարան գնելը շատ լուրջ քայլ է, խորհուրդ ենք տալիս մոտենալ հնարավորինս ուշադիր։
14Եզրափակում
Շնորհակալություն, որ ուղեցույցը կարդացիք մինչև վերջ։ Փորձել ենք այստեղ տեղավորել հիմնական տեղեկատվությունը։ Եթե կարծում եք, որ ինչ-որ բան պետք է ավելացնել, կամ ցանկանում եք օգնություն խնդրել բնակարան ընտրելիս, կարող եք գրել անմիջապես ինձ՝ Արթուր https://t.me/relocator_am, կամ մեր ալիքի մենեջերին՝ https://t.me/sqm_support
Օգտակար կոնտակտների և ռեսուրսների ցանկ
- +37411514177 — ճշտել՝ շենքը վթարային է արդյոք, վթարային շենքերի ցանկում է թե ոչ
- +37491425121 — Սեյսմիկ պաշտպանության ինստիտուտ, կարելի է պատվիրել շենքի սեյսմակայունության փորձաքննություն
- https://afm.am/ru/mortgage — դիտել հասանելի հիփոթեքային ծրագրերը
- https://t.me/sqm_am/79 — ավելի շատ տեղեկություն եկամտահարկի վերադարձի և ծրագրի աշխատանքի մասին
- https://t.me/sqm_am/255 — հղում Երևանում բնակարանների գնման մի քանի թարմ դեպքերին
